جمعه سیزدهم اردیبهشت 1387
واژه ها در زبان بختیاری
نشانه های آوا نگاری (فهرست 6 ب )
بن دوه گرهدن : bon –du(h)-garhden - ذوب کردن کره وگرفتن دوغ آن
بند وابیدن : band-wabeden - بسته شدن ، قطع شده ، پای بند شدن
بنر : be-nar - مخفف بنیهر ، نگاه کردن
بن زم : bon-e-zom - دوتیرک بالا وپایین تمدار، به بالایی : بن زم جلو وبه پایینی : بن زم پایینی گویند، چوتمدار= سردار
بن سیزن : ban-sizen - بند سیزن
بنشین : beneshin - جای سکونت
بنک : be- nok - درشخم زدن نوک گالایین شیاری سطحی برزمین گذارد، شخم نامطلوب
بن کو : bon-ku - خویشاوندان که دراملاک شریک یا همجوار باشند ، املاک شراکتی
بنگ : bong(bang) - بانگ ، اذان
بنگ بو : bang-e-bow - (بانگ پدر) فریاد وشیون در مرگ عزیز
بنگ رس : bong-ras - مسافتی که بانگ برود
بنگ زیدن : bong-ziden - بانگ زدن
بنگشت : bengesht(d) - گنجشک
بنگ کردن : bong- kerdan - صدازدن ، کمک خواستن
بنگ گدن : bong- goden - اذان گفتن
بنگ ورآوردن : bong-ver-averden - بانگ برآوردن در مرگ کسی ، فریاد زدن
بنگ ورستادن : bong-verestaden - بانگ برخاستن ، درهنگام شنیدن خبر مرگ کسی شیون کردن
بنگه : bon- gah - سرچشمه ، سرچشمه جوی
بنوش : benawsh - بنفش
بنووّ : be-nov - نوبت نگهداری چوپان ، بدین گونه که وقتی چندنفر مشترکا" چوپانی بگیرندوعده می نهند که هرکدام مدت معینی اورانزدخود نگهدارنداین مدت را بنووّ آن کس گویند
بنه : bene - بنیهر مخفف بنگر
بنه : bone - بارو وسایل
بنه : bane - وسیله توری بافته شده از موی بز برای حمل محصول دروشده
بنه بستن : bone- basten - باروبنه ر ابستن ، آماده کوچ شدن ، پهن شدن بوته (خیاروگوجه ) بر زمین
بنه کن : bone-kan - ریشه کن
بنه کن وابیدن : bone-kan-wabeiden - ریشه کن شدن ، برای همیشه به جایی دیگر رفتن
بنه گه : bone_gah - جایگاه ، یکجا نشین
بن هلی : bon- holi - گرده
بنه وار : bone-war - جای برافراشتن سیاه چادر، ده
بنه وندن : bone-vanden - بته انداختن ، روییدن غله
بنیچه : bonicha - بنیان ، خانواده ، نوعی مالیات بوده است
بو : bow - پدر(بئو= بوه)
بو : bu - بوی ، بوی لیش – بوی بد ، بو به ره ناهادن ، کنایه از اهل فهم ونصیحت بودن- بو کف دست ناهادن: بو ناهادن
بو برنگ : bu-bereng - بو وخاصیت ، عرضه
بوت : but - تنه درختی که درون آن را در طول چون جوی برای خوردن آب حیوانات یا رساندن آب به آسیاب درآورده باشند
بو دا : bow- da - پدر مادر ، پدربزرگ مادری
بو دادن : bu-daden - بوی دادن ، تف دادن
بو دل : bu-del - بوی دل ، عزیز دل ، جان دل ،درموقع ناز کردن کودک گویند
بور : bur - سرخ ، سرخ مایل به قهو ه ای
بورچال : bur-chal - اسب بور پیشانی سفید، آدم گیج ومنگ
بورکنیدن : burkeniden - بغض کردن
بورنکین : burnekin - انتظار
بورنکین دار : burnekindar - منتظر
بوروی : borovi - بورانی
بورهستن : burehesten - روییدن
بوسیره : bowsir - پدر همسر، خسی ، این کلمه کاربرد کمی دارد
بوف : buf - تشکجه کاهی درون تهده (گهواره)
بوف زیدن : buf zaden - تاول زدن
بوق علمی : bugh-alami - کنایه از :باریک وبلند قد
بوکردن : bu-karden - بو کشیدن، فاسد شدن، بودادن
بوکرده : bukarden - فاسد شده
بوکشیدن : bu-kashiden - بو را استشمام کردن ، آنکه چیزی را دریابد
بوکف دست ناهادن : bu-kaf-e-dast-nahden - بوناهادن : بوکردن ، ازبین بردن ،تمام کردن ،از غیب خبر داشتن
بونه : buna - بهانه
بونه واوندن : bu-wa-vavnden - از بهانه انداختن
بو ور داشتن : bu-wor-dashten - بوی بد گرفتن ، گندیده شدن
به آره وندن : be-aroh-vanden - آره
به اشکم زیدن : be-eshkam-zaden - به شکم زدن
به او زیدن : be-aw-zaden - به آب زدن ، از رودخانه گذشتن ، کنایه (خودرابه خطرانداختن )
به او وستن : be-aw-vasten - درآب افتادن وشنا کردن، غرق شدن
به او وندن : be-aw-vanden - در آب انداختن ، نیست ونابود کردن ، به هدردادن
به بارت : be-bart - دم مرگ ، دم کارد، گا که به بارته : گاوه در حال مرگ است
به تاز : be-taz - به تاخت ، شتابان
به تک وکرا : be-tak-o-kora - تک وتنها ، تک وتوکی
به تنگ : be- tang - دل نگران ، دلواپس ، سی گئوم به تنگم : برای برادرم ناراحتم
به تی خو دیده : be-te-kho-dida - به چشم خود دیده
به تیگ زیدن : be-tig-zaden - برپیشانی زدن ، کنایه از :به رخ کشیدن ، باعث حسادت شده
برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری تالیف : آقای ظهراب مددی
