تبليغاتX
تاریخ وفرهنگ بختیاری

چهارشنبه یازدهم مهر 1386

واژه ها در زبان بختیاری

نشانه های آوا نگاری (فهرست 1 ب )

با : ba   -  (فعل دعا ) بادا ، بایه ،بایا

با :  ba  -  (با،باز) باد ، دردناشناخته که در بدن پیچد ، ورم ،تعصب

بابرن : bezan   - بادبزن

باپرنوک :  bapernuk   -  پاپرک توک

باتهستن : bateniden   -  ورم کردن

باج گرهدن :  baj-gereden   -  باج گرفتن

باخاجه : ba- khajeh   -  پدربزرگ

باخُردن : ba- kharedn  -  درمعرض باد بودن، تابیدن نخ، باه خردن

باد : bad  -  با

بادادن : ba – daen  - محصول کوبیده رابا جنگر(چنگک) به هوا پرت کردن بقصد جداکردن دانه ازکاه، ریسیدن نخ- باه دادن

با داشتن : ba- dashten  -  ورم داشتن ، نفخ کردن ، مبتلا به درد"باد" بودن

باد انگیز : bad- angiz   -  ضربه ای که گیجی آورد،سردرد مزمن

باد باهار : bad-e-bahar   -  بادبهاری که برای محصول زیانبخش است

بادبرشت :  bad-e- beresht   -  باوزش باد برشته شدن

بادبری  : bad- bari   -  گیاهی ست سردسیری که همراه باد میرود،پارچه یاهرچیز نازک

بادپیچ  : bad- pech   -  گردباد زمستانی

بادچپ : ba-e-chap   -  بادگرمی که از شمال به جنوب وزدو درزمستان باران ودرتابستان شرجی به همراه دارد.

باد دار پشکنوو  : bad-e-dar-peshkenov    -  باد پاییزی

باد راست  : bad-e- rast(d)   -  بادی از جنوب به شمال وزد.

با دری  : bad-e- ri   -  بادتندی که از روبرو وزد،بادوباران

باد ری آوردن  : bad-e-ri- avarden    -  بادتند از روبرو وزیدن،بادوباران آمدن

باد سم  : bad- som   -  دانه چرکی

باد سهر  : bad –e-sohr  --  بادسرخ،بادگرم اوائل تابستان

بادشمال : bad-e- shamal   -  بادخنک که از شمال وزد

باد شو  :  bad-e- show   -  باد شب کنایه از راحتی وآسایش

باد شو گیر  : bad-e- show- zeyda   -  باد صبحگاهی

باد شه  : bad- e- shah   -  باد سیاه(شه)

بادغر  :  bad-e- ger  -  گردباد- بادغره

بادکمن  : bad-kamn   -  نوعی مارخطرناک که مدام جمع وباز می شود

باد کندن  : bad- kanden   - وزیدن باد، بادکندن، باه کندن

باد لاش  : bad- e-lash   -  دردنامشخصی که هرازگاهی بخشی از بدن رابه درد آورد

با دل  : bad-del   -  باب دل

باد لیله  : bad-e- lila   -  بادغر

باد ور ور بارو  : bad-e-var-var-barov   - باد ملایم و خنک قبل از باران

بادینه  : badina   - بادگیر ،مکانی که مدام درمعرض بادباشد

بار : bar   -  بار. کاربرد آن – بار بار وابیدن، بار ، بارشدن،(کنایه از پیش رفتن کار )

دهدر به بار : دختردار، آنکه دختران زیادی دارد

زبار کسی گدن : ازجانب کسی به دروغ سخن گفتن

بار آسیوی  : bar- asiyawi   -  کاروانی که بار گندم به آسیاب می برد

بار اوزی  : bar – uzi  -  بار اوزی ها ومخارج عروسی که به خانه عروس برند

بار بستن : bar- basten   -  بار بر حیوان نهادن کنایه قصد سفر داشتن ، آماده کار شدن

باربند  : bar-band   -  بندی که هنگام وزش باد بر سیاه چادر بندند

بارو بندول  :  bar- bandul   -  باروبندیل ، باروبنه

بار به : bar- beh    -  منزلگاه های کوهستانی ایل درهنگام کوچ

بارت  :   bart  -  لم ، فن ، میزان – سمت، جهت ،

بارتم نیست : لمش دستم نیست کنایه خجالت میکشم

بارستن  : barresten   -  باریدن

بارشت  : baresht   -  بارش باران

بار کردن  : bar karden    -  بارکردن اثاثیه برحیوان ، کوچ کردن

بارکش کردن  : bar-kash-karden   -  نقل مکان کردن ، جابه جا شدن، باربردوش دیگران نهادن

بار کوله  : bar- kula   -  باروبنه

بار ما  :  baroma   - باری ، گرچه ، اقلا"

بار نی  : barni   - جوجه مرغ

با رو  : barov    - باران ، کاربرد آن: باروّ هف شو هف رو کردن : باران هفت روز وهفت شب باریدن

بار وار : bar-war   -  بارحیوان رابرزمین نهادن ، کوچ

باروردار  : bar- wor- dashten   -  بارحمل کردن ،کنایه از چاق شدن

باروّ زیدن  :  barov-zuden   -  باران باریدن

باروّ گرهدن  : barov-garhiden   -  باران گرفتن

باروّ ناهادن  : barov-nahaden   -  باران چیزی را خیس کردن ، خیس شدن

باروّ له کردن  : barov- e- loh-kareden   -  باروبنه را بارکردن و کوچ کردن،هجوم بردن، باره له کنین یه جانه بگرین: هجوم ببرید جایی رو بگیرید.

باریک  : barik   - باریک ، ظریف

بارینه  : barina   -  جوجه مرغ

بازر گووّ  : bazargov   -  بازرگان ، فروشنده دوره گرد

بازسستن  : bazesten   -  رقصیدن

 

برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری  تالیف :  آقای ظهراب مددی

 

نوشته شده توسط پوراندخت در 23:45 |  لینک ثابت   •