تبليغاتX
تاریخ وفرهنگ بختیاری

سه شنبه پانزدهم خرداد 1386

واژه ها در زبان بختیاری

نشانه های آوا نگاری (فهرست الف )

 

ا : o  -  او

ا :  e  -  (مخفف )ای ، علامت استمرار در افعال : ارم (ای رم) : - می روم

ابا : a-ba )مخفف) وابا : با ، همراه

اجباری : ejbari – سربازی

احتاج : ehtaj – احتیاج – ایتاج

احتمال دادن : ehtemal-d – تصورکردن- گمان کردن- گمان رفتن: احتمالم رسه : گمان می کنم

اخبار آوردن : ekhafar- a – خبرآوردن – خبرمرگ کسی را آوردن

اختلاط : ekhrelat – گفتگوی دوستانه – خوش وبش

اخیر : akhir – آخر- پایان – همی اخیر: اخیرا"

ادعاکار : adea-kar –ادعاکار : طلبکار

ادوکردن :adav-k  - ادب کردن:تنبیه کردن

ار : ar- اگر- ایر – ای

ارث گشتن : ers- gashten – تعلق گرفتن ارث – ارث بردن

اردل بردل کردن : ardol –bordel-k – وراجی کردن – پرگویی کردن – پشت سرهم فرمان دادن

اردن : arden  -آسیاب کردن – سخن گفتن ، کاربرد آسیوس همه چی اهره:آسیابش همه چیزرا آسیاب میکند سخنانش نسنجیده است.وراجی می کند.

اردی : ordi  - اردو – سپاه

ارزستن : arzesten  - ارزیدن – ارزش داشتن

ارسی :  orosi – پوزار

ارغن : areghan  – گیاهی است

ارغه کردن :areghe  – تجمع کردن – گردهم آمدن

ارک کردن :  orok- kardan – بستن پای چهارپایان بوسیله بنددرازی به درخت یا میخ بگونه ای که براحتی دراطراف خودبچرخد- کنایه به دام انداختن ،پایبندکردن(yorok)

ارمه : arme  - پس – باری – افلا"

ارنگه : erengah  - هرنگه

اروا : arwa – روح (بخت) – اروا داس : قسم به روح مادرش توضیح : این واژه با وجودی که جمع است درمفهوم مفرد به کار میرود.(arwa)

ازگل : azgal – زغال سرخ شده(انگشت)

ازماییده : ezmayida – آزمودن (ازماهیدن)

ازمیدن : ezmiden – آزمایش کردن – امتحان کردن

ازول داشتن : azul – dashten – بهانه داشتن – کینه داشتن

اسباردن : esbarden – اسپاردن – سفارش کردن

اسبل زیدن : esbol – z  - مداوا کردن بیماری طحال با برزیرزبان تیغ زدن وکشیدن تیر نان پزی به کمر بیمار تا خون فاسد از بدن خارج شود.

اسبیدی : sbedi  - سفیدی

اسپیدار : espidar – اسپیدار – سپیدار

استخوو درد : estekhov – dard  – استخوان درد

استکام : estekam  - استکان

استونا : estuna – گیرنده – خریدار

استه : este  - تکه آهنی که برسنگ چخماق زنند – چخماق تفنگ سرپر

استیدن : esteyden  – ستدن – گرفتن – خریدن

استیل : estel  - استخر ، حوضچه هایی که در مسیر آبهای جاری برای ذخیره سازی آب ایجاد کنند

اسلا : eslehe  اصلا ، درهنگام خشم بیشتر گویند

اسم زیده : esm – zeyde  -  نامزد، نام پسری را بر دختری بقصد ازدواج نهادن – مشخص کرده

اسو : o – so   - آنگاه – سپس

اسیرکردن : asir – kardan  -  گرفتارکردن – عذاب دادن

اشتوا : eshrewa  - اشتباه

اشرفی : ashrofi  - ارشفی

اشکاردن : eshkarden   - سپاسگزاری کردن – حق شناسی کردن : پیاکه هرچه سیس کنی نیشکاره – هرچه برای آن مرد بکنی حق شناسی نمی کند( به روی خود نمی آورد)

اشکافتن : eshkaften – (fden)   - شکافتن

اشکستن : eshkasten  - شکستن – شکسته شدن – مغلوب شدن – مطیع شدن- انجام شدن

اشکفت : eshkaft  - شکاف درون کوه – غار

اشکم : eshkam  - شکم (کم)

اشکم چارن :  eshkam – charn-   شکم پرست

اشکنادن : eshkenaden  - شکستن – شکست دادن – حلاجی کردن پشم

اشگلک : eshgelak  -  نوعی شکنجه قدیمی که وسیله ای را درمیان انگشتان می نهادند وفشار می دادند

اشماره : eshmara  - شماره – شمارش به تعداد ، کاربرد هووه هالوم گردو داره اما به اشماره – خانه داییم گردو دارد ولی به شمارش واندازه است

اشناختن : eshnakhten   - اشنهدن – شناختن

اصلا : asla  - اسلا

افاقه : afagha  - گشایش در امور – بهبودی – چاره

افتو :aftow – aftaw – oftaw   -   آفتاب – خورشید-کاربرد آن پشت به افتو :پشت به آفتاب – جنوبی   ،  ری به افتو : روبروی آفتاب – شمالی

افتو به زرد : aftaw – be- zard -  هنگام غروب – افتو نشین

افتو زنوو : afraw – zanov  -  آفتاب زنان – هنگام طلوع خورشید – جایگاه طلوع خورشید

افتو گهرستن : aftaw – gehresten  -  گرفتن خورشید – خورشید گرفتگی

افتوی وابیدن : aftawi – kardan  -  آفتابی شدن کنایه از آشکار شدن

 

برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری  تالیف :  آقای ظهراب مددی

نوشته شده توسط پوراندخت در 16:29 |  لینک ثابت   •